യുദ്ധം അവസാനിക്കുന്നു; വെള്ളിയാഴ്ച യുഎസും ഇറാനും കരാറില്‍ ഒപ്പുവെക്കും

പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘര്‍ഷത്തിന് വിരാമമിട്ട് സമാധാന കരാറിലേക്ക് അമേരിക്കയും ഇറാനും എത്തിയതായി റിപ്പോര്‍ട്ട്. ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്കിലെ തടസ്സങ്ങള്‍ നീക്കാനും യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനും ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഈ കരാര്‍ വെള്ളിയാഴ്ച സ്വിറ്റ്സര്‍ലന്‍ഡില്‍ വെച്ച് ഒപ്പുവെക്കും. യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്‍ഡ് ട്രംപ് തന്നെയാണ് കരാര്‍ സ്ഥിരീകരിച്ചത്. ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്കിലെ ഇറാനിയന്‍ തുറമുഖങ്ങള്‍ക്കെതിരായ യുഎസ് നാവിക ഉപരോധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതായി അദ്ദേഹം അറിയിച്ചു.

ഹോര്‍മുസ് വീണ്ടും തുറക്കുന്നതോടെ ആഗോള എണ്ണ വിപണിയിലെ പ്രതിസന്ധിക്ക് അയവുണ്ടാകുമെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. ഉപരോധങ്ങളില്‍ ഇളവ് വരുത്തി ഇറാന്റെ എണ്ണ വില്‍പ്പന വീണ്ടും സാധ്യമാക്കുമെന്നും, അതുവഴി തകര്‍ന്നടിഞ്ഞ ഇറാനിയന്‍ സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാന്‍ സഹായിക്കുമെന്നും യുഎസ് വൃത്തങ്ങള്‍ വ്യക്തമാക്കുന്നു. സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കാന്‍ അമേരിക്ക നിര്‍ബന്ധിതരായെന്ന് ഇറാനിയന്‍ സ്റ്റേറ്റ് ടിവി അവകാശപ്പെട്ടെങ്കിലും, ഇറാന്‍ സര്‍ക്കാര്‍ ഔദ്യോഗികമായി കൂടുതല്‍ പ്രതികരിച്ചിട്ടില്ല.

കരാറിന്റെ പ്രധാന മധ്യസ്ഥരായ പാക്കിസ്ഥാന്‍, ലെബനന്‍ ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള എല്ലാ യുദ്ധമുഖങ്ങളിലും സൈനിക നടപടികള്‍ പൂര്‍ണ്ണമായും അവസാനിപ്പിക്കാന്‍ ഇരുപക്ഷവും സമ്മതിച്ചതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നാല്‍ അവസാന നിമിഷം വരെയും ഈ കരാര്‍ ഏറെ വിമര്‍ശനങ്ങള്‍ നേരിട്ടു. ഇസ്രയേല്‍ ബെയ്റൂട്ടിലെ തെക്കന്‍ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളില്‍ നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങള്‍ ചര്‍ച്ചാ സാഹചര്യങ്ങളെ വല്ലാതെ വഷളാക്കിയിരുന്നു. ഇസ്രയേലിന്റെ അസാന്നിധ്യത്തില്‍ നടന്ന ചര്‍ച്ചകള്‍ സമാധാന ശ്രമങ്ങളെ അനിശ്ചിതത്വത്തിലാക്കിയിരുന്നു.

ഫെബ്രുവരി 28-ന് ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനിയുടെ മരണത്തോടെയാണ് ഇറാനില്‍ അധികാരമാറ്റം ഉണ്ടായത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകന്‍ പുതിയ പരമോന്നത നേതാവായി സ്ഥാനമേറ്റെങ്കിലും, യുദ്ധശേഷം പൊതുവേദിയില്‍ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ഈ കരാറില്‍ ഒപ്പുവെക്കാന്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അംഗീകാരം അനിവാര്യമായിരുന്നു. ആണവ പദ്ധതികളെക്കുറിച്ച് കരാറില്‍ വ്യക്തത വന്നിട്ടില്ല എന്നത് വിമര്‍ശകര്‍ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. യുദ്ധത്തിന് മുന്‍പുള്ള അവസ്ഥയിലേക്ക് മടങ്ങാന്‍ കരാര്‍ ലക്ഷ്യമിടുമ്പോള്‍ തന്നെ, പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ മരണവും ഇറാന്‍ കടലിടുക്കില്‍ കൈവരിച്ച പുതിയ സ്വാധീനവും മേഖലയില്‍ വലിയ മാറ്റങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്.

കരാറിനെതിരെ ഇറാനില്‍ തന്നെ ശക്തമായ ആഭ്യന്തര ഭിന്നതകള്‍ നിലനില്‍ക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാല്‍ ഈ സമയത്ത് അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങള്‍ രാജ്യത്തിന്റെ ചര്‍ച്ചാ നിലപാടിനെ ദുര്‍ബലപ്പെടുത്തുമെന്ന് പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെഷേഷ്‌കിയാന്‍ മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കി. യുഎസ്, ഇസ്രയേല്‍ ആക്രമണങ്ങളില്‍ തകര്‍ന്ന ഇറാനിയന്‍ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും സൈനിക മേധാവികളുടെ നഷ്ടവും കണക്കിലെടുക്കുമ്പോള്‍, സമാധാനത്തിനായുള്ള ഈ നീക്കം മേഖലയ്ക്ക് അനിവാര്യമായിരുന്നു. ഈ കരാര്‍, മധ്യേഷ്യയില്‍ പുതിയൊരു അധ്യായത്തിന് തുടക്കമിടുമോ എന്നും കണ്ടറിയേണ്ടതുണ്ട്.