തുരങ്കത്തില്‍നിന്നും തൊഴിലാളികളെ പുറത്തെത്തിച്ചത് റാറ്റ് ഹോള്‍ മൈനിംഗ്

ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ സില്‍ക്യാര തുരങ്കത്തിനുള്ളില്‍ കുടുങ്ങിയ 41 തൊഴിലാളികളെ പുറത്തെത്തിക്കാന്‍ നിരോധിച്ച ഖനന സമ്പ്രദായം വേണ്ടിവന്നു. സുരക്ഷിതമല്ലാത്തതിനാല്‍ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ട റാറ്റ് ഹോള്‍ മൈനിംഗ് ആണ് തൊഴിലാളികളെ പുറത്തെത്തിക്കാന്‍ ഉപയോഗിക്കേണ്ടിവന്നത്. ഇറക്കുമതിചെയ്ത ഹൈടെക് യന്ത്രങ്ങള്‍ ദീര്‍ഘകാലം നീണ്ടുനിന്ന പ്രവര്‍ത്തനത്തിനിടെ തകരാറിലായതോടെ അധികൃതര്‍ മറ്റ് മാര്‍ഗങ്ങള്‍ ആലോചിക്കുകയായിരുന്നു.

വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞ പ്രവര്‍ത്തനത്തിന്റെ അവസാന ഘട്ടത്തില്‍ 25 ടണ്‍ ഭാരമുള്ള ആഗര്‍ യന്ത്രം പരാജയപ്പെട്ടിരുന്നു. തുടര്‍ന്നാണ് കുടുങ്ങിയ തൊഴിലാളികളെ രക്ഷിക്കാനായി റാറ്റ് ഹോള്‍ മൈനിംഗ് വേണ്ടിവന്നത്.

ഈ മാനുവല്‍ ഡ്രില്ലിംഗ് രീതി അതിവേഗം പുരോഗമിക്കുകയും 17 ദിവസമായി ഒതുക്കിനിര്‍ത്തിയ തൊഴിലാളികളിലേക്ക് എത്തുകയും അവരെ തുരങ്കത്തില്‍നിന്ന് രക്ഷപെടുത്തുകയുമായിരുന്നു.

നാല് അടിയില്‍ കൂടുതല്‍ വീതിയില്ലാത്ത വളരെ ചെറിയ കുഴികള്‍ കുഴിച്ച് കല്‍ക്കരി വേര്‍തിരിച്ചെടുക്കുന്ന ഒരു രീതിയാണ് റാറ്റ്-ഹോള്‍ ഖനനം.

ഖനിത്തൊഴിലാളികള്‍ കല്‍ക്കരിപ്പാളികളില്‍ എത്തിക്കഴിഞ്ഞാല്‍, അവ വേര്‍തിരിച്ചെടുക്കാന്‍ വശങ്ങളിലായി തുരങ്കങ്ങള്‍ ഉണ്ടാക്കുന്നു. അതുവഴി പുറത്തേക്ക് കല്‍ക്കരി കൊണ്ടുവരുന്നു. റാറ്റ്-ഹോള്‍ ഖനനത്തില്‍, തൊഴിലാളികള്‍ ഖനികളില്‍ പ്രവേശിച്ച് കുഴിക്കാന്‍ കൈകൊണ്ട് പിടിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങള്‍ ഉപയോഗിക്കുന്നു. മേഘാലയയിലെ ഖനനത്തിന്റെ ഏറ്റവും സാധാരണമായ രീതിയാണിത്.

കല്‍ക്കരിപ്പാളി വളരെ നേര്‍ത്തതാണ്, മറ്റേതെങ്കിലും രീതി സാമ്പത്തികമായി ലാഭകരമല്ല. തുരങ്കങ്ങളുടെ ചെറിയ വലിപ്പം കുട്ടികളെ അപകടകരമായ ജോലിക്ക് ഏറ്റവും അനുയോജ്യരാക്കുന്നു. കൂടാതെ ഉപജീവനത്തിനായി പരിമിതമായ ഓപ്ഷനുകള്‍ ഉള്ള ഒരു സംസ്ഥാനത്ത്, പലരും അപകടകരമായ ജോലിക്കായി അണിനിരക്കുന്നു.

അശാസ്ത്രീയമായതിനാല്‍ ദേശീയ ഹരിത ട്രൈബ്യൂണല്‍ 2014-ല്‍ റാറ്റ് ഹോള്‍ ഖനനം നിരോധിച്ചു. എന്നാല്‍ വ്യാപകമായ രീതിയില്‍ ഇത് തുടരുന്നുണ്ട്. വടക്കുകിഴക്കന്‍ സംസ്ഥാനങ്ങളില്‍ റാലി-ഹോള്‍ ഖനിത്തൊഴിലാളികളുടെ മരണത്തിന് കാരണമായ നിരവധി അപകടങ്ങള്‍ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്.

2018ല്‍ അനധികൃത ഖനനത്തില്‍ ഏര്‍പ്പെട്ടിരുന്ന 15 പേര്‍ വെള്ളപ്പൊക്കത്തില്‍ ഖനിയില്‍ കുടുങ്ങിയിരുന്നു. രണ്ട് മാസത്തിലേറെ നീണ്ട രക്ഷാപ്രവര്‍ത്തനത്തിനൊടുവില്‍ രണ്ട് മൃതദേഹങ്ങള്‍ മാത്രമാണ് കണ്ടെത്താനായത് എന്നത് ഉദാഹരണമാണ്.

എന്നിരുന്നാലും സംസ്ഥാന സര്‍ക്കാരിന്റെ പ്രധാന വരുമാന സ്രോതസ്സാണ് ഖനനം. മണിപ്പൂര്‍ സര്‍ക്കാര്‍ എന്‍ജിടി നിരോധനത്തെ വെല്ലുവിളിച്ചു. മേഖലയ്ക്ക് സാധ്യമായ മറ്റൊരു ഖനന മാര്‍ഗവുമില്ലെന്ന് വാദിച്ചു. 2022ല്‍ മേഘാലയ ഹൈക്കോടതി നിയോഗിച്ച സമിതി മേഘാലയയില്‍ എലിക്കുഴി ഖനനം തടസ്സമില്ലാതെ തുടരുന്നതായി കണ്ടെത്തി.

ഒരു അമേരിക്കന്‍ ആഗര്‍ യന്ത്രം അവരുടെ രക്ഷപ്പെടല്‍ തടയുന്ന അവശിഷ്ടങ്ങള്‍ മുറിച്ചുമാറ്റുന്നതില്‍ പരാജയപ്പെട്ടതിനെത്തുടര്‍ന്ന് കുടുങ്ങിപ്പോയ തൊഴിലാളികളെ രക്ഷിക്കാന്‍ നിയമവിരുദ്ധമായ സമ്പ്രദായം വേണ്ടിവരികയായിരുന്നു.

സ്‌പെഷ്യലിസ്റ്റുകളുടെ രണ്ട് ടീമുകള്‍, ആകെ 12 പേര്‍, ഈ ടാസ്‌ക്കിനായി ഡെല്‍ഹിയില്‍ നിന്ന് പറന്നു. എന്നാല്‍ കൊണ്ടുവന്നത് റാറ്റ് ഹോള്‍ ഖനന തൊഴിലാളികളല്ലെന്നും സാങ്കേതിക വിദ്യയില്‍ വിദഗ്ധരാണെന്നും ഉത്തരാഖണ്ഡ് സര്‍ക്കാരിന്റെ നോഡല്‍ ഓഫീസര്‍ നീരജ് ഖൈര്‍വാള്‍ വ്യക്തമാക്കി. ഒരാള്‍ ഡ്രില്ലിംഗ് നടത്തുകയും മറ്റൊരാള്‍ അവശിഷ്ടങ്ങള്‍ ശേഖരിക്കുകയും മൂന്നാമന്‍ അത് പുറത്തെടുക്കാന്‍ ട്രോളിയില്‍ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവെന്ന് വിദഗ്ധരില്‍ ഒരാളായ രജ്പുത് റായ് വാര്‍ത്താ ഏജന്‍സിയായ പിടിഐയോട് പറഞ്ഞു.

800 എംഎം പൈപ്പിനുള്ളില്‍ കൈകൊണ്ട് പിടിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങള്‍ ഉപയോഗിച്ച് അവശിഷ്ടങ്ങള്‍ സ്വമേധയാ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനായി സ്‌പെഷ്യലിസ്റ്റുകള്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നു.

ഈ രൂപത്തിലുള്ള ഡ്രെയിലിംഗ് മടുപ്പിക്കുന്ന ജോലിയാണ്, കുഴിയെടുക്കുന്നവര്‍ മാറിമാറി എടുക്കുന്നു. റെസ്‌ക്യൂ ടീമുകള്‍ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഈ പ്രൊഫഷണലുകള്‍ ലോഹ തടസ്സങ്ങള്‍ മുറിച്ചുകടക്കുന്നതില്‍ വൈദഗ്ധ്യമുള്ളവരാണ്.

41 പേരെയും തുരങ്കത്തില്‍ നിന്ന് പുറത്തെത്തിച്ചതോടെ ദീപാവലി ദിവസം പുലര്‍ച്ചെ ആരംഭിച്ച രക്ഷാ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ക്ക് പര്യവസാനമായി. തൊഴിലാളികളെ ചിന്യാലിസൗറിലെ കമ്മ്യൂണിറ്റി ഹെല്‍ത്ത് സെന്ററില്‍ പരിശോധനകള്‍ക്കായി പ്രവേശിപ്പിച്ചു. 41 തൊഴിലാളികളില്‍ ആദ്യത്തെയാളുമായി ഒരു ആംബുലന്‍സ് രാത്രി 8 മണിയോടെയാണ് ആശുപത്രിയിലേക്ക് നീങ്ങിയത്.

തുടര്‍ന്ന് ഖനന വിദഗ്ധര്‍ അവസാനത്തെ അവശിഷ്ടങ്ങളും മാറ്റി. കുടുങ്ങിയ 41 തൊഴിലാളികളെയും പുറത്തെത്തിച്ചു.