യുദ്ധമോ സമാധാനമോ അല്ലാത്ത അവസ്ഥയിൽ തുടരില്ല; അമേരിക്കയ്ക്ക് മുന്നറിയിപ്പുമായി ഇറാൻ

അമേരിക്കയുമായുള്ള സംഘർഷത്തിൽ ഇനി അനിശ്ചിതത്വം നിറഞ്ഞ സാഹചര്യം തുടരാൻ തയ്യാറല്ലെന്ന് ഇറാൻ. 'യുദ്ധമോ സമാധാനമോ അല്ലാത്ത' അവസ്ഥയിൽ തുടരില്ലെന്ന് ഇറാൻ പാർലമെന്റ് സ്പീക്കർ മുഹമ്മദ് ബാഗർ ഗാലിബാഫ് വ്യക്തമാക്കി. അമേരിക്ക ചർച്ചകളുടെ പാതയാണോ യുദ്ധത്തിന്റെ പാതയാണോ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് എന്നത് ഇറാനെ സംബന്ധിച്ച് പ്രധാനമല്ലെന്നും അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവെച്ച ഏഴ് ന്യായമായ നിബന്ധനകൾ അംഗീകരിച്ചാൽ മാത്രമേ കരാറിലേക്ക് നീങ്ങാൻ തയ്യാറാകൂവെന്നും ഗാലിബാഫ് വ്യക്തമാക്കി.

അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ പരസ്പരവിരുദ്ധമായ പ്രസ്താവനകൾക്കിടെയാണ് ഇറാന്റെ പുതിയ പ്രതികരണം. ഒരുവശത്ത് യുദ്ധം ശക്തമാക്കുമെന്ന ഭീഷണി ഉയർത്തുമ്പോൾ മറുവശത്ത് ആക്രമണങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കാനും ചർച്ചകൾക്കുമുള്ള സൂചനകളാണ് ട്രംപ് നൽകുന്നത്. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഇറാൻ നിലപാട് കൂടുതൽ കടുപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.

ഏഴ് നിബന്ധനകൾ അംഗീകരിക്കണം

ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവെച്ച ഏഴ് നിബന്ധനകൾ അംഗീകരിക്കുകയാണെങ്കിൽ കരാറിലെത്താനുള്ള വാതിലുകൾ തുറന്നിരിക്കുമെന്ന് ഗാലിബാഫ് പാർലമെന്റ് സമ്മേളനത്തിൽ പറഞ്ഞു. ഇറാന്റെ ഔദ്യോഗിക വാർത്താ ഏജൻസിയായ മെഹറാണ് ഇക്കാര്യം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത്. അതേസമയം, അമേരിക്ക വീണ്ടും തെറ്റായ നീക്കം നടത്തിയാൽ യുദ്ധത്തിന്റെ ഗതി നിർണയിക്കുന്നത് ഇറാന്റെ ശക്തമായ സായുധസേനയായിരിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. അമേരിക്കയുടെ അടുത്ത നീക്കങ്ങൾക്കനുസരിച്ചായിരിക്കും മേഖലയിലെ സാഹചര്യങ്ങൾ മാറുകയെന്ന സൂചനയും ഇറാൻ നൽകുന്നുണ്ട്.

സംഘർഷത്തിന് തുടക്കമിട്ടത് ഫെബ്രുവരി 28ലെ ആക്രമണം

ഫെബ്രുവരി 28ന് അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും സംയുക്തമായി ഇറാനിൽ നടത്തിയ ആക്രമണത്തോടെയാണ് മധ്യപൂർവേഷ്യയിൽ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചത്. ആക്രമണത്തിൽ ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുള്ള അലി ഖമനേയിയും മുതിർന്ന സൈനിക കമാൻഡർമാരും കൊല്ലപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇതിന് തിരിച്ചടിയായി മേഖലയിലെ അമേരിക്കൻ സൈനിക താവളങ്ങൾക്കുനേരെ ഇറാൻ ആക്രമണം നടത്തി. ആഗോള എണ്ണവിതരണത്തിൽ നിർണായകമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കും അടച്ചിട്ടു. ഇതോടെ മേഖലയിലെ സൈനിക സംഘർഷത്തിനൊപ്പം ആഗോള ഊർജവിപണിയിലും വലിയ ആശങ്ക ഉയർന്നു.

14 ഇന കരാറും തകർന്ന സമാധാനശ്രമവും

യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ജൂൺ 17ന് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപും ഇറാൻ പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസഷ്കിയാനും 14 ഇന കരാറിൽ ഒപ്പുവെച്ചിരുന്നു. സൈനിക നടപടികൾ ഉടൻ നിർത്തിവെക്കാനും 60 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ അന്തിമ കരാറിലെത്താനുമായിരുന്നു ധാരണ. എന്നാൽ ഈ സമാധാനശ്രമം അധികകാലം നീണ്ടുനിന്നില്ല. അമേരിക്ക വാഗ്ദാനങ്ങൾ ലംഘിച്ചെന്ന് ആരോപിച്ച് ജൂലൈ എട്ടിന് കരാർ റദ്ദായതായി ട്രംപ് പ്രഖ്യാപിച്ചു. പിന്നാലെ തൊട്ടടുത്ത ആഴ്ച ഇറാനും കരാറിൽനിന്ന് പിന്മാറി. ഇതോടെ മേഖലയിൽ വീണ്ടും യുദ്ധഭീതിയും അനിശ്ചിതത്വവും ശക്തമായി. അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾക്ക് ഇനി സാധ്യതയുണ്ടാകുമോ എന്നതാണ് രാജ്യാന്തര സമൂഹം ഉറ്റുനോക്കുന്നത്. ഇറാന്റെ ഏഴ് നിബന്ധനകളിൽ അമേരിക്ക എന്ത് നിലപാട് സ്വീകരിക്കുമെന്നതും നിർണായകമാകും.

യുദ്ധം ഒഴിവാക്കാൻ കരാറിന് തയ്യാറാണെന്ന് സൂചന നൽകുമ്പോഴും സൈനികമായി വിട്ടുവീഴ്ചയ്ക്കില്ലെന്ന നിലപാടാണ് ഇറാൻ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ട്രംപിന്റെ അടുത്ത നീക്കവും ഇറാന്റെ പ്രതികരണവും പശ്ചിമേഷ്യയുടെ ഭാവി നിർണയിക്കുന്നതിൽ നിർണായകമായേക്കും.

ഇറാന്റെ നിലപാടിൽ മാറ്റമില്ല

അമേരിക്കയുമായുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് ഇറാൻ തയ്യാറാണെങ്കിലും രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷയും പരമാധികാരവും വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യില്ലെന്നാണ് ഗാലിബാഫിന്റെ നിലപാട്. മുൻകാല അനുഭവങ്ങൾ ആവർത്തിക്കാതിരിക്കാൻ ഉറപ്പുള്ള വ്യവസ്ഥകൾ കരാറിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്നും ഇറാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ഉപരോധങ്ങൾ നീക്കുക, ഇറാന്റെ ആണവപരിപാടിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അവകാശങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുക, ഭാവിയിൽ സൈനിക ആക്രമണങ്ങൾ ഉണ്ടാകില്ലെന്ന് ഉറപ്പുനൽകുക തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ ചർച്ചകളിൽ നിർണായകമാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.

അതേസമയം, പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷം വീണ്ടും ശക്തമാകുന്നത് ആഗോള എണ്ണവിപണിയെയും കപ്പൽ ഗതാഗതത്തെയും ബാധിക്കുമെന്ന ആശങ്കയും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള ചരക്കുനീക്കത്തിൽ തടസ്സമുണ്ടായാൽ ആഗോള ഊർജവിതരണത്തിലും എണ്ണവിലയിലും പ്രത്യാഘാതമുണ്ടാകാം. അതിനാൽ ഇറാന്റെ ഏഴ് നിബന്ധനകളോടുള്ള വാഷിങ്ടണിന്റെ പ്രതികരണം മേഖലയിലെ സമാധാനശ്രമങ്ങളിൽ നിർണായകമാകും. അമേരിക്ക ചർച്ചകൾക്ക് തയ്യാറാകുമോ, അതോ വീണ്ടും സൈനിക നീക്കങ്ങളിലേക്ക് നീങ്ങുമോ എന്നതാണ് ഇനി ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത്.